کلیسای کهن ساخت و نو ویران! (گئورک مقدس)

george church tدر کوچه امیر مغفوری، بن بست کلیسا، سالهاست که کلیسایی در تهران ساخته شده و مسیحیان تهرانی برای نیایش به آنجا می روند و سالهاست که سازمان میراث فرهنگی، آن را به برنام (=عنوان) یادگار(=میراث) فرهنگی نوشته است. کلیسای گئورک مقدس در سال 1835 میلادی برابر با سال 1214 خورشیدی( 181 سال پیش) به بهره برداری رسیده است.

کلیسای دیگری در بازار تهران، کوچه ارامنه به نام کلیسای دادئوس بارقشیموس هست که از این کلیسا کهن سال تر است ولی زیر نظر (هیئت امنای) گروه درستکاران این کلیسا اداره و راهبری می شود. آن کلیسا هم ثبت میراث فرهنگی گردیده است.

گرچه دست کم یکصد سال پیش از کلیسای گئورک مقدس ساخته شده است.

گردانندگان کلیسای گئورک مقدس، مردمانی بسیار نیک اندیش و نیک کردار می باشند. این کلیسا یکی از اندک کلیساهایی است در تهران که از سالمندان نگهداری می کند گرچه زیر امر و دید سازمان بهزیستی هست ولی کمک مادی از آن سازمان نمی گیرد.

این کار ایشان بسیار پسندیده و درخور ستایش است که در روزگار کنونی چنین خداپسندانه و مهربانانه و بدون نیاز و  چشمداشت تلاش و کوشش می کنند.

چندی پیش که گچ های مهراب و تالار نیایش آغاز پوسته شدن و ریزش نمودند، به سازمان میراث فرهنگی آگاهی داده شد تا امان (اجازه) داده شود که خودشان این کار را انجام دهند(بازسازی و نوسازی) سازمان میراث فرهنگی خودش به این کار دست یازید. اکنون بیش از 5 ماه است کلیسا از کار خود بازافتاده است. مهراب، تالار و بیرون از ساختان کلیسا را کنده اند. چون پیش از این بیرون از ساختمان کلیسا و حتی دور از آن گورستان بوده است. کم کم که ساختمان سازی شد گورستان دور و بر به ساختمان سازی ویژگی یافت و  تنها در میان خانه (صحن) کلیسا به این کار دست می زدند(خاکسپاری در گذشتگان) و چون جا کم بود سنگ آرامگاه ها را به روش ایستاده(عمودی) کار می گذاشتند. با آغاز کار کارگران و مهندس های سازمان میراث، دست اندرکاران کلیسا برای نگهداری از سنگها (که بسیار ارزشمند بودند) سفارش بسیار کردند... ولی در زمان کار، بسیاری از سنگها شکسته شد که دیگر نمی توان از آنها بهره برداری نمود!

اکنون بیش از 6 ماه (180 روز) است که کار پایان نیافته و خرابی بسیار هم به بار آمده.

چشمگیر است کتیبه ای که سالهاست به دیوار سمت کوچه آویخته بودند که نام کلیسا و ... روی آن نوشته بودند (به سه خط پارسی-ارمنی و انگلیسی) کنده  و برده شده است.

کلیسا در جایی هست که از سوی جنوب در بن بست کلیسا، از سوی غرب در کوچه مغفوری و از سوی شمال در بن بست میرزا علیرضا جای دارد.

بنابر دستور سازمان میراث فرهنگی بلندی ساختمان در دوروبر جای هایی که شماره گرفته است (مانند مسجد حاج رجبعلی) بیش از دو اشکوب(=طبقه) نباید باشد... ولی در جنوب کلیسا درون بن بست کلیسا، ساختمان 4 اشکوبه و در شمال کلیسا درون بن بست میرزا علیرضا ساختمان های 4 و 5  اشکوبه با پروانه ساخت از شهرداری و سازمان میراث فرهنگی ساخته شده است! این گله را به کجا می توان برد؟ آیا بانوان درون کلیسا بایستی پوشش اسلامی داشته باشند که     (ساکنان) ساختمان های نامبرده بر آنها دید دارند؟ یا دیوارها را دست کم 16 متر بالا ببرند؟

«ساخت چنین دیوارهایی باید از سوی سازمان میراث فرهنگی انجام پذیرد».

اکنون کتیبه چسبیده به دیوار کلیسا (به گفته آقای آلبرت جرانس-مسوول مالی کلیسا) برده شده است و بیش از 6 ماه است برای جلوگیری از پوسته شدن و ریزش گچ دیوارها  و مهراب کلیسا، مهندسان و کارگران سازمان میراث نه پیوسته که چند روز در هفته یا در ماه به کار دست می ورزند و هنوز کارشان پایان نیافته است پس ساخت دیوارهای 16 متری چندماه(روز) به درازا خواهدکشید؟

کیسه های سیمان و بلوک های سیمانی پیش ساخته در راهرو و  گوشه(چهاردیواری) حیاط کلیسا انبار شده است، رفت و آمد را سخت و انجام کارهای جاری کلیسا را نیز آشفته و ناشدنی کرده است.

دیدنی و چشمگیر است که وزیر منابع و قورخانه (آقای جهانگیرخان) و رییس نظمیه(تهران)(آقای سلیمان خان) نیز در راهرو غربی این کلیسا به خاک سپرده شده اند. چون گردانندگان کلیسا از مهندسین درخواست بسیار نموده اند که به این راهرو کاری نداشته باشند، سنگهای آرامگاه های در این راهرو از تیشه کارگران به دور مانده اند! این راهرو به چهاردیواری(حیاط) پشت کلیسا راه دارد و سالمندان برای گامبرداری(قدم زدن) به آنجا هم می روند. اگر انجام این کار به گردانندگان کلیسا سپرده شده بود بهتر و زودتر انجام نمی شد؟ و آن سنگ های ارزشمند هم از بین نمی رفتند. گاه شده است که برای انجام آیین های نیایش، مسیحیان از شهرهای دوروبر تهران به این کلیسا می آمدند اکنون زمان درازی است که مهراب و تالار نیایش آشفته و درهم است و انجام آیین ها را ناشدنی ساخته است.

محمد رحیمی

لینک کوتاه